Cansu
New member
Bir gün “Anlat, seni dinliyorum” dersiniz.
Ertesi gün “Tamam, bunu beraber çözelim” dersiniz.
Arkadaşlıkta En Tehlikeli Cümle: “Ben Senin İçin Bunu Yaptım”
Arkadaşlıkta iyilik yapmak güzeldir. Fakat iyilikleri gizli bir muhasebe defterine yazmaya başladığımız anda ilişki değişir.
“Ben seni geçen ay havaalanından aldım.”
“Ben de geçen sene sana taşınırken yardım ettim.”
“Evet ama sen benim doğum günümü unuttun.”
Bir anda arkadaşlık, Excel dosyasına dönüşür.
Elbette ilişkilerde karşılıklılık önemlidir. Sürekli veren ve sürekli alan iki insan arasında zamanla kırgınlık oluşabilir. Ancak karşılıklılık her zaman birebir takas anlamına gelmez.
Sen bugün benim yanımda olursun.
Ben belki altı ay sonra senin yanında olurum.
Hatta bazen sen bana yardım edersin ama ben aynı konuda sana yardım edemem; başka bir konuda elimden geleni yaparım.
Gerçek karşılıklılık, matematiksel eşitlikten çok ilişki içindeki genel adalet duygusudur.
İyi Arkadaş Her Şeye “Haklısın” Diyen Kişi midir?
Bence kesinlikle değil.
İnsanın arkadaşından beklediği şey yalnızca destek olsaydı, yapay zekâ destekli bir motivasyon uygulaması da yeterli olabilirdi:
“Sen harikasın.”
“Her şey çok güzel olacak.”
“Evren senin yanında.”
Güzel ama bir süre sonra insan şüpheleniyor.
İyi arkadaş gerektiğinde itiraz edebilmelidir.
“Bence burada haksızsın.”
“Bu insan sana iyi gelmiyor.”
“Biraz fazla gurur yaptın.”
“Bu kararı tekrar düşün.”
Bu cümleleri söylemek kolay değildir. Çünkü arkadaşlıkta dürüstlük ile kırıcı olmak arasındaki çizgi oldukça incedir.
Dürüstlük, karşındakini ezmek için kullanılıyorsa dürüstlük değildir; kabalıktır.
Ama sürekli memnun etmek uğruna gerçek düşüncelerimizi saklıyorsak bu da sağlıklı bir arkadaşlık değildir.
İyi arkadaş bazen aynadır. Fakat insanın suratına ayna fırlatmaz.
Arkadaşlıkta Mizahın Gücü
Mizahı küçümsememek gerekiyor.
İki arkadaşın yıllarca hatırladığı şey bazen büyük bir konuşma değil, saçma sapan bir olaydır.
Bir otobüsü kaçırırsınız ve iki saat boyunca bununla dalga geçersiniz.
Restoranda yanlış yemek gelir ve “Bugünden sonra bunu bizim milli yemeğimiz ilan ediyoruz” dersiniz.
Bir arkadaşınız önemli bir sunum öncesinde heyecanlıdır. Ona psikolojik teori anlatmak yerine “Merak etme, en kötü ihtimalle şirket seni kovar, sonra beraber simit yeriz” dersiniz.
Bazen insanın ihtiyacı olan şey çözüm değil, problemin ağırlığını birkaç dakikalığına azaltmaktır.
Arkadaşlık biraz da hayatın absürt tarafını birlikte fark edebilme yeteneğidir.
Çünkü hayat zaten yeterince ciddi.
Fatura ciddi.
İş ciddi.
Trafik ciddi.
Patron ciddi.
Bari arkadaşınızla oturup “Biz ne yaşıyoruz?” diye gülebilmek de olsun.
Arkadaşlıkta Güven Neden Her Şeyin Temelidir?
Güven yoksa arkadaşlık sürekli tetikte yaşanır.
“Bunu söylesem başkasına anlatır mı?”
“Ben yokken benim hakkımda ne söylüyor?”
“İhtiyacım olduğunda gerçekten yanımda olur mu?”
Bu sorular sürekli zihinde dönüyorsa insan arkadaşının yanında bile yalnız hissedebilir.
WHO'nun sosyal bağlantı yaklaşımında da yalnızca ilişkinin sayısının değil, ilişkinin kalitesinin önemli olduğu özellikle vurgulanıyor. Kaliteli bağlantı olumlu, tatmin edici ve destekleyici olabilirken; çatışmalı ve gerilimli ilişkiler sosyal bağlantının olumlu etkilerini zayıflatabiliyor.
Bu nedenle “çok arkadaşım var” demek tek başına yeterli bir ölçüt değil.
Bir insanın 20 arkadaşı olup hiçbirine güvenememesi mümkündür.
Başka bir insanın üç yakın arkadaşı olabilir ve kendisini son derece bağlı hissedebilir.
Gerçek Arkadaşlık Testi: Kötü Gün mü, İyi Gün mü?
Arkadaşlığın kötü günde belli olduğu söylenir.
Doğru.
Ama bence eksik.
Çünkü iyi günde arkadaş olabilmek de ciddi bir beceridir.
Bir arkadaşınız terfi ettiğinde gerçekten sevinebiliyor musunuz?
Yeni bir ilişkiye başladığında onun mutluluğunu kıskanmadan paylaşabiliyor musunuz?
Ev aldığında, evlendiğinde, iş kurduğunda veya hayalindeki hedefe ulaştığında içinizden “Keşke benim de olsa” düşüncesi geçse bile bunu arkadaşlığın önüne koymadan onun başarısını kutlayabiliyor musunuz?
Bazı arkadaşlıklar üzüntüyü paylaşmaya dayanıklıdır ama başarı karşısında çatlar.
Bence iyi arkadaşlık, yalnızca “Sen düşünce seni kaldırırım” değil, “Sen yükseldiğinde yanında durabilirim” demektir.
Yetişkinlikte Arkadaşlık Neden Zorlaşıyor?
Çocukken arkadaşlık için çok az organizasyon gerekir.
“Bahçeye geliyor musun?”
“Geliyorum.”
Bitti.
Yetişkinlikte ise arkadaşlık bazen Birleşmiş Milletler toplantısı gibi:
“Bu hafta müsait misin?”
“Salı olmaz.”
“Çarşamba?”
“Toplantım var.”
“Perşembe?”
“Eşimle program yaptık.”
“Cumartesi?”
“Çocukların maçı var.”
“Pazar?”
“Pazar dinleniyorum.”
Sonra iki taraf da birbirini sevmesine rağmen üç ay görüşmez.
Burada sorun her zaman sevgisizlik değildir. Hayatın yapısı değişmiştir.
İş, aile, çocuklar, taşınma, ekonomik baskılar ve sağlık sorunları sosyal çevreyi etkileyebilir. WHO da taşınma, iş kaybı, emeklilik, ilişki bitişleri ve yas gibi yaşam değişikliklerinin sosyal kopukluğu artırabileceğini belirtiyor.
Bu yüzden yetişkin arkadaşlığında bazen “çok görüşmek” yerine “bağlantıyı korumak” daha gerçekçi olabilir.
Ayda bir görüşürsünüz ama görüştüğünüzde kaldığınız yerden devam edersiniz.
Telefonun Rehberinde Olmak Arkadaş Olmak Değildir
Modern arkadaşlığın başka bir problemi de dijital bağlantıların gerçek yakınlıkla karıştırılması.
Birinin hikâyesini her gün görmek, onun hayatının içinde olduğunuz anlamına gelmiyor.
Mesajına kalp bırakmak güzel ama “Nasılsın gerçekten?” sorusunun yerini her zaman tutmuyor.
WHO da dijital dönüşümün bağlantı biçimlerini değiştirdiğini ve özellikle bazı dijital medya kullanım biçimlerinin sosyal kopuklukla ilişkili olabileceğini belirtiyor.
Burada teknolojiyi suçlamak da gereksiz.
Telefon sayesinde kilometrelerce uzaktaki arkadaşımızla konuşabiliyoruz. Video görüşmeleri, mesajlar ve sosyal medya fiziksel mesafeyi azaltabiliyor.
Sorun araçta değil; aracın ilişkinin kendisinin yerine geçip geçmediğinde.
Bir arkadaşınızla üç saat görüntülü konuşmak gerçek bağlantı olabilir.
Ama 300 kişinin gönderisini beğenip gün sonunda kendinizi yalnız hissetmek de mümkün.
Peki Nasıl Bir Arkadaş Olmalıyız?
Bence iyi arkadaş olmak için olağanüstü biri olmaya gerek yok.
Düzenli olarak hal hatır sormak.
Sır saklamak.
İhtiyaç olduğunda yardım etmek.
Arkadaşınızın başarılarını küçümsememek.
Hatasını söylediğinizde onu aşağılamamak.
Kendi sınırlarınızı da korumak.
Her çağrıyı cevaplayamıyorsanız suçluluk duymamak.
Arkadaşınızın bütün sorunlarını çözmeye çalışmamak.
Ve belki de en önemlisi, onu değiştirmeye çalışmadan tanımaya çalışmak.
Çünkü arkadaşlık terapi değildir.
Arkadaşlık ebeveynlik değildir.
Arkadaşlık kurtarıcılık görevi değildir.
İki yetişkin insanın birbirinin hayatında gönüllü olarak yer açmasıdır.
Son Söz: Arkadaşlık Bir “İhtiyaç” mı, Yoksa Hayatın Keyfi mi?
Bence ikisi birden.
İnsan kendi başına da güçlü olabilir. Tek başına yaşayabilir, çalışabilir, seyahat edebilir, karar verebilir. Arkadaş sahibi olmak insanı otomatik olarak daha başarılı veya daha değerli yapmaz.
Fakat insan ilişkilerden tamamen bağımsız bir varlık da değildir.
WHO'nun verileri sosyal bağlantının fiziksel ve ruhsal sağlık açısından önemini açıkça ortaya koyuyor. Dünya genelinde yaklaşık her altı kişiden birinin yalnızlık yaşaması, konunun yalnızca “sosyalleşmeyi sevmeyen insanlar” meselesi olmadığını gösteriyor.
Bence arkadaşlığın en güzel tanımı şu olabilir:
Arkadaş, hayatınızı sizin yerinize yaşamayan ama yaşadığınız hayatın bazı anlarına gönüllü olarak eşlik eden kişidir.
Bazen size akıl verir.
Bazen sizi dinler.
Bazen arabanızı çeker.
Bazen kahve ısmarlar.
Bazen “Sen burada saçmalıyorsun” der.
Bazen hiçbir şey söylemeden yanınızda oturur.
Bazen aylarca görüşmezsiniz ama buluştuğunuzda sanki dün ayrılmışsınız gibi konuşmaya devam edersiniz.
Ve bazen de hayatın en zor gününde, hiçbir çözüm üretmeden sadece orada bulunur.
Belki arkadaşlığın sırrı tam olarak budur: Birbirimizin hayatındaki bütün boşlukları doldurmak değil, bazı boşluklarda yalnız olmadığımızı hissettirmek.
Peki sizin için gerçek arkadaşlığın ölçüsü nedir?
Bir arkadaşınızdan öncelikle dürüstlük mü beklersiniz, sadakat mi, eğlence mi, yardım mı, anlayış mı?
Siz zor durumda kaldığınızda arkadaşınızın size çözüm sunmasını mı, yoksa önce sizi dinlemesini mi istersiniz?
Ve daha zor bir soru: Siz başkalarının hayatında nasıl bir arkadaşsınız?
Belki forumun asıl ilginç tartışması burada başlar.
Ertesi gün “Tamam, bunu beraber çözelim” dersiniz.
Arkadaşlıkta En Tehlikeli Cümle: “Ben Senin İçin Bunu Yaptım”
Arkadaşlıkta iyilik yapmak güzeldir. Fakat iyilikleri gizli bir muhasebe defterine yazmaya başladığımız anda ilişki değişir.
“Ben seni geçen ay havaalanından aldım.”
“Ben de geçen sene sana taşınırken yardım ettim.”
“Evet ama sen benim doğum günümü unuttun.”
Bir anda arkadaşlık, Excel dosyasına dönüşür.
Elbette ilişkilerde karşılıklılık önemlidir. Sürekli veren ve sürekli alan iki insan arasında zamanla kırgınlık oluşabilir. Ancak karşılıklılık her zaman birebir takas anlamına gelmez.
Sen bugün benim yanımda olursun.
Ben belki altı ay sonra senin yanında olurum.
Hatta bazen sen bana yardım edersin ama ben aynı konuda sana yardım edemem; başka bir konuda elimden geleni yaparım.
Gerçek karşılıklılık, matematiksel eşitlikten çok ilişki içindeki genel adalet duygusudur.
İyi Arkadaş Her Şeye “Haklısın” Diyen Kişi midir?
Bence kesinlikle değil.
İnsanın arkadaşından beklediği şey yalnızca destek olsaydı, yapay zekâ destekli bir motivasyon uygulaması da yeterli olabilirdi:
“Sen harikasın.”
“Her şey çok güzel olacak.”
“Evren senin yanında.”
Güzel ama bir süre sonra insan şüpheleniyor.
İyi arkadaş gerektiğinde itiraz edebilmelidir.
“Bence burada haksızsın.”
“Bu insan sana iyi gelmiyor.”
“Biraz fazla gurur yaptın.”
“Bu kararı tekrar düşün.”
Bu cümleleri söylemek kolay değildir. Çünkü arkadaşlıkta dürüstlük ile kırıcı olmak arasındaki çizgi oldukça incedir.
Dürüstlük, karşındakini ezmek için kullanılıyorsa dürüstlük değildir; kabalıktır.
Ama sürekli memnun etmek uğruna gerçek düşüncelerimizi saklıyorsak bu da sağlıklı bir arkadaşlık değildir.
İyi arkadaş bazen aynadır. Fakat insanın suratına ayna fırlatmaz.
Arkadaşlıkta Mizahın Gücü
Mizahı küçümsememek gerekiyor.
İki arkadaşın yıllarca hatırladığı şey bazen büyük bir konuşma değil, saçma sapan bir olaydır.
Bir otobüsü kaçırırsınız ve iki saat boyunca bununla dalga geçersiniz.
Restoranda yanlış yemek gelir ve “Bugünden sonra bunu bizim milli yemeğimiz ilan ediyoruz” dersiniz.
Bir arkadaşınız önemli bir sunum öncesinde heyecanlıdır. Ona psikolojik teori anlatmak yerine “Merak etme, en kötü ihtimalle şirket seni kovar, sonra beraber simit yeriz” dersiniz.
Bazen insanın ihtiyacı olan şey çözüm değil, problemin ağırlığını birkaç dakikalığına azaltmaktır.
Arkadaşlık biraz da hayatın absürt tarafını birlikte fark edebilme yeteneğidir.
Çünkü hayat zaten yeterince ciddi.
Fatura ciddi.
İş ciddi.
Trafik ciddi.
Patron ciddi.
Bari arkadaşınızla oturup “Biz ne yaşıyoruz?” diye gülebilmek de olsun.
Arkadaşlıkta Güven Neden Her Şeyin Temelidir?
Güven yoksa arkadaşlık sürekli tetikte yaşanır.
“Bunu söylesem başkasına anlatır mı?”
“Ben yokken benim hakkımda ne söylüyor?”
“İhtiyacım olduğunda gerçekten yanımda olur mu?”
Bu sorular sürekli zihinde dönüyorsa insan arkadaşının yanında bile yalnız hissedebilir.
WHO'nun sosyal bağlantı yaklaşımında da yalnızca ilişkinin sayısının değil, ilişkinin kalitesinin önemli olduğu özellikle vurgulanıyor. Kaliteli bağlantı olumlu, tatmin edici ve destekleyici olabilirken; çatışmalı ve gerilimli ilişkiler sosyal bağlantının olumlu etkilerini zayıflatabiliyor.
Bu nedenle “çok arkadaşım var” demek tek başına yeterli bir ölçüt değil.
Bir insanın 20 arkadaşı olup hiçbirine güvenememesi mümkündür.
Başka bir insanın üç yakın arkadaşı olabilir ve kendisini son derece bağlı hissedebilir.
Gerçek Arkadaşlık Testi: Kötü Gün mü, İyi Gün mü?
Arkadaşlığın kötü günde belli olduğu söylenir.
Doğru.
Ama bence eksik.
Çünkü iyi günde arkadaş olabilmek de ciddi bir beceridir.
Bir arkadaşınız terfi ettiğinde gerçekten sevinebiliyor musunuz?
Yeni bir ilişkiye başladığında onun mutluluğunu kıskanmadan paylaşabiliyor musunuz?
Ev aldığında, evlendiğinde, iş kurduğunda veya hayalindeki hedefe ulaştığında içinizden “Keşke benim de olsa” düşüncesi geçse bile bunu arkadaşlığın önüne koymadan onun başarısını kutlayabiliyor musunuz?
Bazı arkadaşlıklar üzüntüyü paylaşmaya dayanıklıdır ama başarı karşısında çatlar.
Bence iyi arkadaşlık, yalnızca “Sen düşünce seni kaldırırım” değil, “Sen yükseldiğinde yanında durabilirim” demektir.
Yetişkinlikte Arkadaşlık Neden Zorlaşıyor?
Çocukken arkadaşlık için çok az organizasyon gerekir.
“Bahçeye geliyor musun?”
“Geliyorum.”
Bitti.
Yetişkinlikte ise arkadaşlık bazen Birleşmiş Milletler toplantısı gibi:
“Bu hafta müsait misin?”
“Salı olmaz.”
“Çarşamba?”
“Toplantım var.”
“Perşembe?”
“Eşimle program yaptık.”
“Cumartesi?”
“Çocukların maçı var.”
“Pazar?”
“Pazar dinleniyorum.”
Sonra iki taraf da birbirini sevmesine rağmen üç ay görüşmez.
Burada sorun her zaman sevgisizlik değildir. Hayatın yapısı değişmiştir.
İş, aile, çocuklar, taşınma, ekonomik baskılar ve sağlık sorunları sosyal çevreyi etkileyebilir. WHO da taşınma, iş kaybı, emeklilik, ilişki bitişleri ve yas gibi yaşam değişikliklerinin sosyal kopukluğu artırabileceğini belirtiyor.
Bu yüzden yetişkin arkadaşlığında bazen “çok görüşmek” yerine “bağlantıyı korumak” daha gerçekçi olabilir.
Ayda bir görüşürsünüz ama görüştüğünüzde kaldığınız yerden devam edersiniz.
Telefonun Rehberinde Olmak Arkadaş Olmak Değildir
Modern arkadaşlığın başka bir problemi de dijital bağlantıların gerçek yakınlıkla karıştırılması.
Birinin hikâyesini her gün görmek, onun hayatının içinde olduğunuz anlamına gelmiyor.
Mesajına kalp bırakmak güzel ama “Nasılsın gerçekten?” sorusunun yerini her zaman tutmuyor.
WHO da dijital dönüşümün bağlantı biçimlerini değiştirdiğini ve özellikle bazı dijital medya kullanım biçimlerinin sosyal kopuklukla ilişkili olabileceğini belirtiyor.
Burada teknolojiyi suçlamak da gereksiz.
Telefon sayesinde kilometrelerce uzaktaki arkadaşımızla konuşabiliyoruz. Video görüşmeleri, mesajlar ve sosyal medya fiziksel mesafeyi azaltabiliyor.
Sorun araçta değil; aracın ilişkinin kendisinin yerine geçip geçmediğinde.
Bir arkadaşınızla üç saat görüntülü konuşmak gerçek bağlantı olabilir.
Ama 300 kişinin gönderisini beğenip gün sonunda kendinizi yalnız hissetmek de mümkün.
Peki Nasıl Bir Arkadaş Olmalıyız?
Bence iyi arkadaş olmak için olağanüstü biri olmaya gerek yok.
Düzenli olarak hal hatır sormak.
Sır saklamak.
İhtiyaç olduğunda yardım etmek.
Arkadaşınızın başarılarını küçümsememek.
Hatasını söylediğinizde onu aşağılamamak.
Kendi sınırlarınızı da korumak.
Her çağrıyı cevaplayamıyorsanız suçluluk duymamak.
Arkadaşınızın bütün sorunlarını çözmeye çalışmamak.
Ve belki de en önemlisi, onu değiştirmeye çalışmadan tanımaya çalışmak.
Çünkü arkadaşlık terapi değildir.
Arkadaşlık ebeveynlik değildir.
Arkadaşlık kurtarıcılık görevi değildir.
İki yetişkin insanın birbirinin hayatında gönüllü olarak yer açmasıdır.
Son Söz: Arkadaşlık Bir “İhtiyaç” mı, Yoksa Hayatın Keyfi mi?
Bence ikisi birden.
İnsan kendi başına da güçlü olabilir. Tek başına yaşayabilir, çalışabilir, seyahat edebilir, karar verebilir. Arkadaş sahibi olmak insanı otomatik olarak daha başarılı veya daha değerli yapmaz.
Fakat insan ilişkilerden tamamen bağımsız bir varlık da değildir.
WHO'nun verileri sosyal bağlantının fiziksel ve ruhsal sağlık açısından önemini açıkça ortaya koyuyor. Dünya genelinde yaklaşık her altı kişiden birinin yalnızlık yaşaması, konunun yalnızca “sosyalleşmeyi sevmeyen insanlar” meselesi olmadığını gösteriyor.
Bence arkadaşlığın en güzel tanımı şu olabilir:
Arkadaş, hayatınızı sizin yerinize yaşamayan ama yaşadığınız hayatın bazı anlarına gönüllü olarak eşlik eden kişidir.
Bazen size akıl verir.
Bazen sizi dinler.
Bazen arabanızı çeker.
Bazen kahve ısmarlar.
Bazen “Sen burada saçmalıyorsun” der.
Bazen hiçbir şey söylemeden yanınızda oturur.
Bazen aylarca görüşmezsiniz ama buluştuğunuzda sanki dün ayrılmışsınız gibi konuşmaya devam edersiniz.
Ve bazen de hayatın en zor gününde, hiçbir çözüm üretmeden sadece orada bulunur.
Belki arkadaşlığın sırrı tam olarak budur: Birbirimizin hayatındaki bütün boşlukları doldurmak değil, bazı boşluklarda yalnız olmadığımızı hissettirmek.
Peki sizin için gerçek arkadaşlığın ölçüsü nedir?
Bir arkadaşınızdan öncelikle dürüstlük mü beklersiniz, sadakat mi, eğlence mi, yardım mı, anlayış mı?
Siz zor durumda kaldığınızda arkadaşınızın size çözüm sunmasını mı, yoksa önce sizi dinlemesini mi istersiniz?
Ve daha zor bir soru: Siz başkalarının hayatında nasıl bir arkadaşsınız?
Belki forumun asıl ilginç tartışması burada başlar.